الخارجيّة ليست هى المعلومة بالذات ، بل هى معدّات تهيّىء النفس لحضور الماهيّات الخارجيّة عندها بوجود مثالى غير مادّىّ ، و إلّا لزمت السّفسطة لمكان المغايرة بين الصّور الحاصلة فى أعضاء الحس و التخيّل و بين ذوات الصور . بل هذا من أقوى الحجج على حصول الماهيّات بأنفسها عند الانسان بوجود غير مادّىّ ، فانّ الوجود المادّىّ لها كيفما فرض لم يخل عن مغايرة ما بين الصور الحاصلة و بين الامور الخارجيّة ذوات الصّور ؛ و لازم ذلك السّفسطة ضرورة . اشكال ششم : دانشمندان علوم طبيعى به خوبى تبيين كرده‌اند كه احساس كردن اجسام و يا تخيل نمودن آنها به واسطهء آن است كه صورت‌هاى مادى آنها با همهء نسبت‌ها و ويژگىهايى كه در خارج دارند ، در عضوهاى ادراكى ما همراه با تصرفاتى كه هريك از اين اعضاء با توجه به ساختمان خاصشان در آنها مىكنند ، تحقق پيدا كرده و به مغز منتقل مىگردند ؛ و آدمى با سنجش خاصى كه بين اجزاء اين صور انجام مىدهد ، به اندازه‌ها و ابعاد و اشكال خاص اين اجسام منتقل مىگردد ، كه تفصيل آن را در جاى خود بيان كرده‌اند . با توجه به اين نظريه ديگر مجالى براى آن نمىماند كه گفته شود : خود ماهيات اشياى خارجى در اذهان حضور مىيابند . جواب اين شبهه آن است كه فعل و انفعالات و تحولات مادى كه هنگام تحقق علم به امور جزيى ، پديد مىآيند ، مورد انكار ما نيست ، لكن سخن در اين است كه صورت‌هاى مادى نقش بسته در عضوهاى مادى بدن ما كه با معلومات خارجى مغايرند ، معلوم بالذات ما نيستند ، بلكه مقدماتى هستند كه نفس را آماده مىكنند تا ماهيات خارجى با وجودى مثالى و غير مادى نزدش حاضر شوند ، زيرا اگر همين صورت‌هاى تحقق يافته در عضوهاى ادراكى ، معلوم بالذات ما باشند سفسطه لازم مىآيد ، به دليل آن‌كه اين صورت‌ها با ماهيات خارجى ، كه صاحبان اين صورند ، مغاير مىباشند .